เคยเป็นมั้ย... พอเราเริ่มอยากจะจริงจังกับการดูแลตัวเอง เริ่มหาพิธีเล็กๆ มาจัดระเบียบใจ เช่น การตื่นเช้ามาดื่มชาเงียบๆ หรือการเขียนบันทึกก่อนนอน แต่พอถึงเวลาที่เราตั้

เคยเป็นมั้ย... พอเราเริ่มอยากจะจริงจังกับการดูแลตัวเอง เริ่มหาพิธีเล็กๆ มาจัดระเบียบใจ เช่น การตื่นเช้ามาดื่มชาเงียบๆ หรือการเขียนบันทึกก่อนนอน
แต่พอถึงเวลาที่เราตั้งใจไว้จริงๆ กลับมีใครบางคนเดินเข้ามาขอความช่วยเหลือ หรือมีเสียงแจ้งเตือนจากงานดังขึ้นมา
วินาทีนั่นแหละที่เรารู้สึกว่าการพูดคำว่า "ไม่ได้" หรือ "ขอเวลาแป๊บนะ" มันช่างยากลำบากเหลือเกิน
เรารู้ว่าการพยายามมีพื้นที่ของตัวเองในโลกที่ทุกคนต้องการตัวเธอตลอดเวลามันเหนื่อยแค่ไหน และเราอยากบอกเธอว่า... ที่มันยาก ไม่ใช่เพราะเธอใจร้าย แต่เพราะ "พื้นที่ใจ" ของเธอกำลังเริ่มมีความหมายมากขึ้นต่างหาก
สำหรับหลายๆ คน โดยเฉพาะที่เป็นสายเดอะแบก หรือคนที่คอยดูแลคนอื่นมาตลอด การมี "พิธีเล็กๆ เพื่อจัดระเบียบใจ" คือการประกาศอิสรภาพเล็กๆ ว่านี่คือเวลาของฉัน
แต่ลึกๆ ในใจ เรามักจะพ่วงความเชื่อที่ว่า "การให้ความสำคัญกับตัวเอง = การเห็นแก่ตัว"
พอมันมีความเชื่อนี้ซ่อนอยู่ ทุกครั้งที่เราพยายามจะตั้งขอบเขตเพื่อรักษาเวลาส่วนตัว เราจึงรู้สึกผิด (Guilt) ขึ้นมาทันที
ยิ่งในช่วงไตรมาสสุดท้ายของปีที่ทุกคนดูจะเร่งรีบไปหมด การที่เราอยากจะหยุดอยู่กับตัวเองจึงดูเหมือนเป็นเรื่องที่ขัดต่อกระแสสังคม
ความยากของการตั้งขอบเขตในช่วงที่เราเริ่มจัดระเบียบใจ คือการที่เราต้องต่อสู้กับทั้งคนรอบข้างและเสียงวิจารณ์ในหัวตัวเองไปพร้อมๆ กัน
เหตุผลที่เรารู้สึกว่าการตั้งขอบเขตมันยากขึ้นตอนที่เราเริ่มมี Ritual หรือพิธีเล็กๆ ของตัวเอง เป็นเพราะ:
เมื่อก่อนเราอาจจะปล่อยให้ใครเข้ามาขโมยเวลาไปก็ได้เพราะเราไม่ได้ใช้มันทำอะไรเป็นพิเศษ
แต่พอเรามีเวลาที่ตั้งใจจะใช้จัดระเบียบใจ เราจะเริ่มรู้สึกหวงแหน และความหวงแหนนี้เองที่ทำให้เราเกิดแรงปะทะทางอารมณ์เมื่อต้องปฏิเสธ
เรากังวลว่าถ้าเราเลือก "ตัวเอง" ในตอนนี้ คนอื่นจะมองว่าเราเปลี่ยนไป หรือเราไม่ใส่ใจเขาเหมือนเดิม
การตั้งขอบเขตจึงไม่ใช่แค่การบอกว่า "ไม่" แต่มันคือการเผชิญหน้ากับความกลัวที่จะสูญเสียการยอมรับจากคนอื่น
การจัดระเบียบใจคือการเริ่มสร้างกำแพงป้องกันพลังงาน (Emotional Boundary)
ในช่วงแรก กำแพงนี้ยังเป็นแค่รั้วไม้เตี้ยๆ ที่ใครก็ข้ามมาได้ง่าย การที่ต้องคอยไล่คนอื่นออกไปจากพื้นที่ส่วนตัวจึงเป็นเรื่องที่ต้องใช้พลังงานสูงมาก
อยากบอกเธอว่า การที่เธอรู้สึกว่ามันยาก นั่นแหละคือสัญญาณว่าเธอกำลังเติบโต
เธอไม่จำเป็นต้องเป็นคนที่ตั้งขอบเขตได้เก่งตั้งแต่วันแรก
ลองเริ่มจากเรื่องเล็กๆ เช่น การบอกว่า "ขอเวลาให้เราได้เขียนบันทึก 10 นาทีนะ แล้วเดี๋ยวเราช่วย"
การให้เหตุผลที่นุ่มนวลและชัดเจน จะช่วยให้ทั้งเธอและคนรอบข้างค่อยๆ ปรับตัวกับพื้นที่ใหม่ที่เธอสร้างขึ้น
พิธีเล็กๆ เพื่อจัดระเบียบใจของเธอ คือของขวัญที่เธอควรจะได้รับ
และขอบเขต ก็คือห่อของขวัญที่ช่วยปกป้องความหมายนั้นไว้
ไม่ต้องรีบปฏิเสธแบบแข็งกร้าว แค่ค่อยๆ ยืนยันในพื้นที่ของตัวเองอย่างอ่อนโยน
เราเชื่อว่าเธอทำได้ และเธอคู่ควรกับเวลาที่สงบสุขนั้นจริงๆ นะ
เป็นกำลังใจให้เสมอนะ
เพื่อนคนหนึ่งที่เคยล้มและเข้าใจความเจ็บปวดของชีวิต ที่พักใจไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญ ไม่ใช่ไลฟ์โค้ช แต่เป็นเพื่อนที่ดีที่สุดที่จะขอบอกว่า “พักก่อนได้นะ ไม่มีใครเร่ง” ในวันที่เหนื่อยและหมดไฟ
บทความทั้งหมดเขียนขึ้นจากประสบการณ์จริงและการศึกษา มิได้มีวัตถุประสงค์ทางการแพทย์ หากเธอรู้สึกแย่ลง โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต
กำลังรู้สึกแบบนี้...
ปฏิเสธคนไม่เป็น: เมื่อการพูดว่าไม่รู้สึกผิดกว่าที่ควร มีคนขอความช่วยเหลือ รู้ทั้งรู้ว่าไม่มีเวลา แต่ก็บอกว่าโอเคไปอย่างนั้น แล้วก็นั่งรับแบกคนเดียวด้วยความรู้สึกแย่ ถ้าเคยทำแบบนี้ ก็ไม่ได้แปลกนะ เพราะ