Imposter syndrome กลางปี: เสียงในหัวที่บอกว่าเราเป็นตัวปลอม

Imposter syndrome กลางปี: เสียงในหัวที่บอกว่าเราเป็นตัวปลอม

มีเสียงหนึ่งที่หลายคนรู้จักกันดีแต่ไม่ค่อยกล้าพูดถึง เสียงที่บอกว่าทุกอย่างที่เราทำสำเร็จมาเป็นเพราะโชค เป็นเพราะจังหนะ เป็นเพราะคนอื่นยังไม่ค้นพบว่าเราแทบไม่มีความสามารถอะไรเลย

เสียงนั้นดังขึ้นที่สุดในช่วงกลางปี เพราะเป็นเวลาที่เราหันมองย้อนกลับไปแล้วเห็นแต่สิ่งที่ยังไม่ได้ทำ มองไม่เห็นสิ่งที่ทำไปแล้ว หรือถ้าเห็นก็เอาเทียบกับคนอื่นแล้วรู้สึกว่าน้อยเกินไป

ในทางจิตวิทยา เสียงนี้มีชื่อเรียก — Imposter Syndrome หรือกลุ่มอาการตัวปลอม ไม่ใช่โรค ไม่ใช่ความผิดปกติ แต่เป็นประสบการณ์ที่เกิดขึ้นกับคนเก่งจริงๆ อย่างน่าสนใจ ยิ่งทำได้ดี ยิ่งกลัวว่าคนจะรู้ว่าตัวเองไม่ได้เก่งอย่างที่คิด ยิ่งประสบความสำเร็จ ยิ่งรู้สึกว่าตัวเองกำลังหลอกทุกคนอยู่

ลองจินตนาการว่าเรากำลังแสดงละครบนเวที แต่งตัวสวย พูดจาดี ทุกคนปรบมือให้ แต่ข้างในเรารู้สึกว่าตัวเองเป็นแค่นักแสดงสมัครเล่นที่ยังไม่ถูกจับได้ ความกลัวว่าจะถูกเปิดโปงนั้น มันไม่ได้ลดลงเมื่อเราทำดีขึ้น มันกลับเพิ่มขึ้น เพราะยิ่งสูง ยิ่งกลัวตก

เสียงนั้นไม่ใช่ตัวตนที่แท้จริงของเรา

สิ่งสำคัญที่ต้องรับรู้คือ Imposter Syndrome ไม่ได้เกิดจากความขาดความสามารถ แต่เกิดจากความสามารถที่เติบโตเร็วกว่าความมั่นใจ เหมือนต้นไม้ที่เติบโตเร็วกว่ากระถาง รากมันดันขยายออกไปเรื่อยๆ แต่เรายังมองว่ามันเป็นแค่ต้นเล็กๆ ในกระถางใบเดิม

วิธีที่จะช่วยตัวเองได้ไม่ใช่การพยายามพิสูจน์ว่าเก่งจริง เพราะนั่นคือการเล่นเกมที่ไม่มีวันจบ แต่เป็นการยอมรับว่าเสียงนั้นมีอยู่ มันจะบ่น จะกังวล จะตั้งข้อสงสัย และมันก็ตกลงมาจากความกลัวที่ซื่อสัตย์ ไม่ใช่จากความจริง

เราไม่ได้เป็นตัวปลอม เราเป็นคนที่กำลังเติบโต และการเติบโตนั้น มันมาพร้อมกับความไม่มั่นใจเสมอ ไม่มีใครเก่งแล้วรู้สึกมั่นใจ 100% ตลอดเวลา คนที่ดูมั่นใจที่สุดหลายคนก็มีเสียงนี้ในหัวเหมือนกัน แต่พวกเขาเลือกที่จะก้าวเดินต่อไปแม้เสียงนั้นยังดังอยู่

กลางปีนี้ ถ้าเสียงนั้นดังขึ้นมาอีกครั้ง ลองบอกมันว่า เข้าใจนะที่กลัว แต่เราไม่ได้หลอกใคร เราแค่กำลังเติบโตในจังหวะของตัวเอง