ทำไม สภาพแวดล้อมงานที่เริ่มเป็นพิษ ถึงทำให้เรารู้สึกว่าไม่ดีพอ

ทำไม สภาพแวดล้อมงานที่เริ่มเป็นพิษ ถึงทำให้เรารู้สึกว่าไม่ดีพอ

“หรือเราจะทำงานไม่เก่งจริงๆ อย่างที่เขาว่า?”

เวลาที่เราต้องอยู่ในองค์กรที่มีการแข่งขันสูง เจ้านายที่ชอบตำหนิมากกว่าชื่นชม หรือเพื่อนร่วมงานที่ชอบโยนความผิดให้กัน สิ่งที่น่ากลัวที่สุดไม่ใช่ปริมาณงานที่ล้นมือ แต่เป็น “เสียงสะท้อน” จากคนรอบข้างที่เริ่มฝังรากลึกเข้าไปในใจของเรา

ช่วงแรก เราอาจจะยังพอเถียงได้ว่า “เราก็ทำเต็มที่แล้วนะ” แต่เมื่อถูกกรอกหูซ้ำๆ ว่าเรายังพยายามไม่พอ หรือถูกเปรียบเทียบกับคนอื่นทุกวัน อาการ รู้สึกไม่มีค่า สภาพแวดล้อมงานที่เริ่มเป็นพิษ จะเริ่มกัดกินความมั่นใจของเราทีละนิด จนในที่สุด เราก็เริ่มเชื่อว่าตัวเราเองนั่นแหละที่เป็นปัญหา ไม่ใช่ระบบของบริษัท

พิษร้ายที่มองไม่เห็น คือการถูกขโมยคุณค่าในตัวเอง

สภาพแวดล้อมที่เป็นพิษ (Toxic Workplace) ทำงานเหมือนก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น แต่สูดดมเข้าไปนานๆ ก็ถึงตายได้

กลไกของมันคือการ “ทำลายความเชื่อมั่น (Gaslighting)” อย่างเป็นระบบ เจ้านายอาจจะตำหนิงานชิ้นเล็กๆ ของเธอซ้ำๆ จนเธอรู้สึกว่าตัวเองไร้ความสามารถ หรือเพื่อนร่วมงานอาจจะทำเหมือนเธอเป็นอากาศธาตุ จนเธอรู้สึกว่าตัวเองไม่มีความสำคัญ

การที่เธอ รู้สึกไม่มีค่า สภาพแวดล้อมงานที่เริ่มเป็นพิษ จึงไม่ใช่เพราะเธอไม่เก่ง แต่เป็นเพราะเธอกำลังใช้ “ตาชั่งที่บิดเบี้ยว” ของคนอื่น มาประเมินคุณค่าของตัวเองต่างหาก เมื่อตาชั่งมันพัง ชั่งอะไรไปมันก็เบาหวิวเสมอ

3 วิธีสร้างเกราะป้องกันใจ ในวงล้อมที่เป็นพิษ

ถ้าการลาออกยังไม่ใช่ทางเลือกในวันนี้ ลองสร้างเกราะป้องกันใจด้วยวิธีเหล่านี้นะ:

1. แยกระหว่าง 'ตัวตน' กับ 'ชิ้นงาน'

เมื่อถูกตำหนิเรื่องงาน ท่องไว้เสมอว่า “เขาตำหนิสไลด์หน้านี้ ไม่ได้ตำหนิชีวิตของเรา” งานชิ้นหนึ่งพัง ไม่ได้แปลว่าชีวิตของเธอพังตามไปด้วย

2. หา 'พยาน' ยืนยันความเก่งของตัวเอง

สร้างโฟลเดอร์ “คำชม” ไว้ในคอมพิวเตอร์ หรือในโทรศัพท์ เก็บอีเมลที่ลูกค้าเคยชม ข้อความที่เพื่อนร่วมทีมเคยขอบคุณ เพื่อเอามาเปิดอ่านในวันที่เสียงวิจารณ์ดังเกินไป พยานเหล่านี้จะช่วยคานอำนาจกับเสียงลบๆ ได้ดีมาก

3. อย่าให้งาน เป็นพื้นที่เดียวที่กำหนดคุณค่า

ถ้าที่ทำงานไม่เห็นค่าเรา ลองไปหาคุณค่าจากที่อื่นดูนะ เช่น การไปเป็นอาสาสมัคร การทำงานอดิเรกที่ชอบ หรือแค่การเป็นลูกที่น่ารักของพ่อแม่ การมีตะกร้าความภูมิใจหลายๆ ใบ จะช่วยให้เราไม่ล้มสลาย เมื่อตะกร้าใบใดใบหนึ่งถูกทำลาย

เธอมีค่าเสมอ ไม่ว่าเขาจะมองเห็นหรือไม่ก็ตาม

อย่าปล่อยให้คนที่ไม่รู้จักเธอดีพอ มาเป็นคนเขียนป้ายราคาติดไว้บนหลังเธอเลยนะ

ถ้า รู้สึกไม่มีค่า สภาพแวดล้อมงานที่เริ่มเป็นพิษ ยังคอยหลอกหลอน ลองแวะมาเติมเต็มคำยืนยันใจดี เพื่อให้ถ้อยคำอ่อนโยนเหล่านี้ ค่อยๆ ลบเลือนถ้อยคำทำร้ายจิตใจที่เธอต้องเจอมาทั้งวันนะ