Confidence & Imposter
รู้สึกไม่มั่นใจกับ ความคาดหวังจากครอบครัว ไม่ได้แปลว่าเราไม่มีความสามารถ
รู้สึกไม่มั่นใจกับ ความคาดหวังจากครอบครัว ไม่ได้แปลว่าเราไม่มีความสามารถ “ตอนเด็กๆ ก็เรียนเก่งนะ ทำไมโตมาเป็นแบบนี้ไปได้?” คำเปรยเบาๆ จากญาติผู้ใหญ่ในงานรวมญาติ มักจะทำหน้าที่เหมือนสวิตช์เปิดการทำงานข
1 min read
รู้สึกไม่มั่นใจกับ ความคาดหวังจากครอบครัว ไม่ได้แปลว่าเราไม่มีความสามารถ
“ตอนเด็กๆ ก็เรียนเก่งนะ ทำไมโตมาเป็นแบบนี้ไปได้?”
คำเปรยเบาๆ จากญาติผู้ใหญ่ในงานรวมญาติ มักจะทำหน้าที่เหมือนสวิตช์เปิดการทำงานของอาการ Imposter Syndrome ในตัวเราได้อย่างสมบูรณ์แบบ
แม้ในที่ทำงาน เราอาจจะเป็นคนที่เก่งกาจ เป็นที่ยอมรับของเพื่อนร่วมทีม แต่เพียงแค่ประโยคเดียวที่เปรียบเทียบเราในตอนนี้ กับภาพ “เด็กเก่ง” ในอดีต หรือการเปรียบเทียบเรากับลูกบ้านอื่น อาการ imposter syndrome ความคาดหวังจากครอบครัว ก็จะทำงานทันที เราเริ่มสงสัยในความสามารถของตัวเอง รู้สึกว่าที่ผ่านมาเราแค่โชคดี และเรากำลังจะเป็น “ตัวปลอม” ที่ถูกจับได้ว่าไม่ได้เก่งอย่างที่ทุกคนคิด
เมื่อไม้บรรทัดของบ้าน ไม่ได้อัปเดตตามยุคสมัย
ทำไมเราถึงอ่อนไหวกับคำวิจารณ์ของคนในครอบครัว มากกว่าคำวิจารณ์ของเจ้านาย?
เหตุผลก็คือ ครอบครัวคือคนที่รู้จักเรามาตั้งแต่เกิด เรามักจะเชื่อโดยอัตโนมัติว่า “เขารู้จักเราดีที่สุด” ดังนั้นเมื่อเขาวิจารณ์ เราจึงเผลอรับเอาคำตัดสินนั้นมาเป็นความจริง
แต่อาการ imposter syndrome ความคาดหวังจากครอบครัว มักจะมองข้ามความจริงที่ว่า “มาตรฐานความสำเร็จ” ของคนต่างเจเนอเรชันนั้นแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง พ่อแม่อาจจะวัดความเก่งจากการมียศตำแหน่ง แต่เราอาจจะวัดความเก่งจากการมีทักษะหาเงินได้หลายช่องทาง การที่เธอสอบตกในไม้บรรทัดของเขา ไม่ได้แปลว่าเธอไม่มีความสามารถ แต่มันแปลว่าเธอแค่ไม่ได้อยู่ในสนามแข่งของเขาแล้วต่างหาก
3 ข้อเตือนใจ ในวันที่ถูกตัดสินให้รู้สึกด้อยค่า
ในวันที่ความรู้สึกไม่เก่งพยายามจะกลืนกินเธอ ลองกอดความจริงเหล่านี้ไว้นะ:
- อดีต ไม่ได้เป็นตัวกำหนดคุณค่าของปัจจุบัน: การที่เราเคยเป็น “เด็กเรียนเก่ง” แล้ววันนี้เลือกที่จะใช้ชีวิตชิลล์ๆ ไม่ได้แปลว่าเราล้มเหลวนะ เราแค่เปลี่ยนความหมายของความสุขในชีวิตใหม่ก็เท่านั้นเอง
- เสียงของเขา คือความกังวลของเขา ไม่ใช่ความจริงของเรา: เวลาที่ญาติๆ เปรียบเทียบเรากับใคร บ่อยครั้งมันเป็นแค่การสะท้อน “ความกังวลในใจเขาเอง” ว่าเราจะเอาตัวรอดได้ไหม ไม่ใช่บทสรุปว่าเราเป็นคนไม่ได้เรื่อง
- ความสำเร็จที่แท้จริง คือการเอาตัวรอดในทุกๆ วัน: การที่เธอตื่นไปทำงาน จัดการปัญหาชีวิตได้ด้วยตัวเอง และรับผิดชอบความรู้สึกตัวเองได้ นี่แหละคือหลักฐานความเก่งกาจที่ยอดเยี่ยมที่สุดแล้ว
เธอคือ 'ตัวจริง' ในชีวิตของเธอเสมอ
ไม่ต้องพยายามไปพิสูจน์ตัวเองในสนามที่เธอไม่อยากแข่งหรอกนะ อนุญาตให้ตัวเองเก่งในเรื่องที่ตัวเองรักก็เพียงพอแล้ว
ถ้า อาการ imposter syndrome ความคาดหวังจากครอบครัว ยังปลุกเสียงวิจารณ์ในหัวให้ดังขึ้น ลองแวะมาเติมเต็มคำยืนยันใจดี เพื่อให้เสียงแห่งความใจดีนี้ ดังกว่าเสียงเปรียบเทียบจากใครๆ นะ
ที่พักใจ
ผู้เขียนContent Creatorเพื่อนคนหนึ่งที่เคยล้มและเข้าใจความเจ็บปวดของชีวิต ที่พักใจไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญ ไม่ใช่ไลฟ์โค้ช แต่เป็นเพื่อนที่ดีที่สุดที่จะขอบอกว่า “พักก่อนได้นะ ไม่มีใครเร่ง” ในวันที่เหนื่อยและหมดไฟ
50+ บทความดูแลสุขภาพจิตGen Z Advocate
ดูเพิ่มเติมเกี่ยวกับที่พักใจบทความทั้งหมดเขียนขึ้นจากประสบการณ์จริงและการศึกษา มิได้มีวัตถุประสงค์ทางการแพทย์ หากเธอรู้สึกแย่ลง โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต
Confidence & Imposter
ทำไม คำถามจากคนรอบตัวที่ทำให้ใจหนัก ถึงปลุกเสียงว่าเราไม่เก่งพอ
ทำไม คำถามจากคนรอบตัวที่ทำให้ใจหนัก ถึงปลุกเสียงว่าเราไม่เก่งพอ “เมื่อไหร่จะเลื่อนตำแหน่ง?” “อายุเท่านี้เพื่อนเขามีบ้านกันหมดแล้วนะ” ประโยคทักทายที่มักแฝงมาด้วยความห่วงใยจากญาติผู้ใหญ่ หรือเพื่อนฝูงที
อ่านต่อ
Confidence & Imposter
รู้สึกไม่มั่นใจกับ ความรู้สึกผิดเวลาได้พัก ไม่ได้แปลว่าเราไม่มีความสามารถ
รู้สึกไม่มั่นใจกับ ความรู้สึกผิดเวลาได้พัก ไม่ได้แปลว่าเราไม่มีความสามารถ “ถ้าเรามัวแต่นอนพัก คนอื่นจะรู้ไหมนะว่าจริงๆ แล้วเราไม่ได้เก่งเลย?” ในขณะที่ร่างกายนอนนิ่งอยู่บนเตียง แต่สมองกลับวิ่งวุ่นไปด้
อ่านต่อ
Confidence & Imposter
วิธีรับมือ imposter syndrome: เสียงบอกว่าไม่เก่งพอ
Imposter syndrome ไม่ได้เกิดจากการขาดความสามารถ กลับกันมักเกิดกับคนเก่ง เรียนรู้วิธีแยกความรู้สึกออกจากข้อเท็จจริง
อ่านต่อ