ทำไม คำถามจากคนรอบตัวที่ทำให้ใจหนัก ถึงปลุกเสียงว่าเราไม่เก่งพอ

ทำไม คำถามจากคนรอบตัวที่ทำให้ใจหนัก ถึงปลุกเสียงว่าเราไม่เก่งพอ

“เมื่อไหร่จะเลื่อนตำแหน่ง?” “อายุเท่านี้เพื่อนเขามีบ้านกันหมดแล้วนะ”

ประโยคทักทายที่มักแฝงมาด้วยความห่วงใยจากญาติผู้ใหญ่ หรือเพื่อนฝูงที่นานๆ เจอกันที มักจะเป็นเหมือนข้อสอบกะทันหันที่เราไม่ได้เตรียมตัวมาสอบ

สำหรับหลายคน คำถามเหล่านี้ไม่ได้จบลงแค่การหาคำตอบส่งๆ ไป แต่มันคือจุดเริ่มต้นของอาการ imposter syndrome คำถามจากคนรอบตัวที่ทำให้ใจหนัก มันจะเข้าไปกระตุ้นเสียงวิจารณ์ในหัวให้ดังขึ้น ทำให้เราเริ่มสงสัยว่า หรือจริงๆ แล้วเราเป็นคนไม่เอาไหนอย่างที่คำถามเหล่านั้นนัยไว้จริงๆ?

เอาไม้บรรทัดของคนอื่น มาตีมือตัวเอง

เวลาที่เราต้องเผชิญหน้ากับความคาดหวังของคนอื่น สมองของเราจะพยายามประเมินว่า “เราดีพอหรือยัง?” และถ้าบังเอิญว่าเป้าหมายในชีวิตของเรา ดันไม่ตรงกับ “มาตรฐานความสำเร็จ” ของสังคม (เช่น เราแค่อยากมีชีวิตสงบๆ ไม่ได้อยากเป็นผู้บริหารระดับสูง) ความขัดแย้งนี้แหละที่เป็นสารอาหารชั้นดีของ Imposter Syndrome

อาการ imposter syndrome คำถามจากคนรอบตัวที่ทำให้ใจหนัก เกิดจากการที่เราเผลอรับเอาไม้บรรทัดของคนอื่นมาวัดคุณค่าของตัวเอง เมื่อเราวัดแล้วพบว่าตัวเอง “สอบตก” ตามเกณฑ์ของเขา เราก็จะเริ่มด่าตัวเองว่าไม่เก่ง ทั้งๆ ที่จริงๆ แล้ว เราแค่กำลังทำข้อสอบคนละวิชากันอยู่

3 วิธีตอบคำถามคนอื่น โดยไม่ให้ทำร้ายตัวเอง

เพื่อไม่ให้คำถามของใครมาทำลายความมั่นใจ ลองตั้งรับด้วยวิธีเหล่านี้นะ:

1. ตอบแบบ 'ตัดจบอย่างสุภาพ'

เธอไม่จำเป็นต้องอธิบายแผนชีวิต 5 ปีให้ทุกคนฟังหรอกนะ ลองใช้ประโยคสั้นๆ เช่น “ตอนนี้กำลังแฮปปี้กับสิ่งที่ทำอยู่เลยค่ะ ขอบคุณที่ห่วงนะคะ” ประโยคนี้จะช่วยรักษาน้ำใจ และปิดบทสนทนาโดยไม่เปิดโอกาสให้เกิดการตัดสินเพิ่ม

2. แยกแยะ 'ความคาดหวัง' ออกจาก 'ความเป็นจริง'

เมื่อถูกถามจนใจแกว่ง ลองกลับมาอยู่กับตัวเองเงียบๆ แล้วเขียนลิสต์ความสำเร็จในแบบของตัวเองดู “ปีนี้เราเก็บเงินได้ตามเป้า” หรือ “ปีนี้เราสุขภาพจิตดีขึ้นมาก” ความเป็นจริงเหล่านี้คือหลักฐานที่ยืนยันว่าเธอเก่งในเส้นทางของตัวเองแล้ว

3. อนุญาตให้คนอื่นไม่เข้าใจเราบ้างก็ได้

เราไม่สามารถทำให้ทุกคนบนโลกเห็นด้วยกับทางเลือกของเราได้ และนั่นก็ไม่ใช่หน้าที่ของเราด้วยซ้ำ การยอมรับว่าความสุขของเราอาจจะเป็นเรื่องแปลกประหลาดในสายตาคนอื่น จะช่วยให้เราเป็นอิสระจากการต้องคอยพิสูจน์ตัวเอง

ความสำเร็จของเธอ ไม่ต้องรอให้ใครมาอนุมัติ

อย่าปล่อยให้คำถามที่เกิดจากมุมมองของคนอื่น มาสั่นคลอนความเชื่อมั่นในตัวเองที่เธอสร้างมาอย่างยากลำบากเลยนะ

ถ้า อาการ imposter syndrome คำถามจากคนรอบตัวที่ทำให้ใจหนัก ยังคอยรบกวนจิตใจ ลองแวะมาเติมเต็มถ้อยคำใจดีให้กับตัวเอง เพื่อยืนยันว่าเธอเก่งและมีคุณค่าเสมอ โดยไม่ต้องรอให้ใครมาอนุญาตนะ